مطالعه و یادگیری
شیوه صحیح مطالعه کردن برای امتحانات
در مورد مطالعه کردن روش های مختلفی پیشنهاد شده است. ولی به نظر می رسد که شیوه مطالعه بستگی به هدف مطالعه داشته باشد. در یک تقسیم بندی کلی سه هدف کلی برای مطالعه می توان تعیین نمود:
1- آشنایی با مطالب
2- یادآوری مطالب
3-درک عمیق مطالب
معمولاً در فصل امتحانات بهتر است درک عمیق مطالب جهت پاسخگویی هدف مطالعه باشد برای یادگیری با توجه به توانمندی و استعداد افراد از روش های مختلفی استفاده می شود که یکی از بهترین آنها اصطلاحاً روش«پَس خُتام» نامیده می شود:
در این روش «پ» به معنی پیش خوانی مطالب است یعنی یک دور مطالب را بخوانید.
و «س» به معنی سؤال کردن است یعنی هر تیتر یا عنوان را به شکل سؤال درآورید.
«خ» به معنی خواندن دوباره مطالب و زیر مطالب مهم را خط کشیدن و علامت گذاری است.
«ت» به معنی تمرکز و تفکر در مورد مطالب خوانده شده.
و« الف» به معنی از برگرفتن و حفظ کردن مطالب.
و «م» به معنی مسرور کردن و سازمان دادن مطالب است.
دعای هنگام مطالعه
پیشنهاد می شود مطالعه با نام و یاد و توکل به خداوند شروع شود چرا که یاد و نام خداوند آرامش بخش دلهاست حتی الامکان از دعای زیر هنگام مطالعه استفاده کنید:
«اللّهُم َ اَخرِجنی مِن ظُلمات الوَهم و اَکرِمنی بِنُور الفَهم، اللّهُم اَفتَح علینا اَبوابَ رَحمتک و انشُر علینا خزائنَ عُلوُمِکَ بِرحمِتکَ یا ارحم الراحمین» مفاتیح الجنان
خدایا، مرا از تاریکی های وهم و گمان و شک بیرون آور و به نور آگاهی گرامی ام دار
خدایا درهای رحمتت را بر من بگشا و گنجینه های دانشت را بر من بگستران به رحمت تو، ای مهربانترین مهربانان.
عوامل اثر بخش در مطالعه
1- داشتن تمرکز حواس
2- داشتن علاقه و انگیزه
3- سازماندهی مطالب
4- استفاده از مهارت های تقویت حافظه
5- برنامه ریزی
6- استراحت به موقع
7- مباحثه کردن با دوستان در مورد مطالب درسی
8- سؤال کردن و کنجکاوی در مورد مطالب
بلند خواندنی و اثر مثبت و منفی آن
بدیهی است که ما در بلند خواندنی از دو حس استفاده می کنیم هم بینایی و هم شنوایی بنابراین بلند خوانی در یادگیری تأثیر بیشتری دارد ولی عیوبی نیز دارد: اولاً سرعت مطالعه کم می شود ثانیاً: امکان مطالعه به صورت بلندخوانی در همه جا نیست بنابراین اگر از این روش بندرت و تنها برای مطالب بسیار سخت استفاده شود بهتر است.
مطالعه در زمان خستگی
- کمی تحرکتان را بیشتر کنید، مثلاً راه بروید، طناب بزنید و یا نرمش کنید.
- غم ها و ناراحتی هایتان را بنویسید وقتی همه را نوشتید، نوشته ها را پاره کنید و دور بیندازید.
- سراغ درستان بروید ابتدا کتاب را ورق بزنید و بعد نگاهی کلی به همه کتاب بیندازید.
- از یک قسمت کتاب که برایتان جالب تر است شروع به مطالعه کنید و همین طور مطالعه را ادامه دهید.
- از مطالب ساده به دشوار پیش بروید.
- هر 45 دقیقه که مطالعه می کنید حداقل یک ربع استراحت کنید. در زمان استراحت به کارهای غیر از کارهای فکری مشغول شوید مثلاً چیزی بخورید، دراز بکشید...
عدم علاقه به مطالعه بعضی دروس
قبل از هر چیـز لازم است شمـا به ذهـن خـود مراجعـه کنید و تصـور ذهنـی خـود را نسبت به درس یا درس های مورد نظرتان تصوری مثبت کنید به طوری که از آنها احساس خوشایندی داشته باشید، نه این که متنفر و بیزار باشید. بخش عمده ای از رفتارهای ما نشأت گرفته از تصورات ذهنی ما است و معمولاً ذهن منفی بی علاقگی را بر شما مسلط می کند و متقابلاً ذهن و تصور مثبت علاقمندی را با خود به ارمغان می آورد. پس از ایجاد تصور مثبت و احساس خوشایند نسبت به درسی که به آن بی علاقه اید موارد زیر را انجام دهید.
1- اطلاعات اولیه خود را درباره درسی که به آن بی علاقه اید بالا ببرید زیرا اطلاعات اولیه باعث کشش خود به خودی شما به طرف آن درس خواهد شد.
2- از روش های مناسب جهت مطالعه درس مورد نظر استفاده کنید.
3- مطالب درس را به زبان ساده و قابل فهم و به طور خوشایندی به زبان خودتان بیان کنید.
4- سعی کنید با چهره ای شاد و متبسم مطالعه کنید و با حالت اخم و چهره ای گرفته مطالعه نکنید.
5- سعی کنید به مطالعه تان بار هیجانی مثبت دهید مثلاً مثال های مهیج و شادی آفرین بزنید.
6- سعی کیند در طول مدت مطالعه به لذت ها و تشویق های پس از مطالعه فکر کنید مانند دونده ای که به خط پایان مسابقه فکر می کند و دشورای ها را تحمل می کند.
7- و در نهایت به خود بگویید اگر میزان صفحاتی که برای مطالعه تعیین کرده ام، تمام شود به یکی از فعالیت های مورد علاقه خود می پردازم یا سراغ خوردنی مورد علاقه ام می روم.
موفق باشید