معرفی رشته روان شناسی
تعریف روان شناسی :
روان شناسی علم شناخت پیچیدگی های انسان برای رسیدن به سلامت و آرامش روانی است. روان شناسی علم کاربردی مطالعه رفتار و فرایندهای ذهنی بر پایه یافته های علمی و تحقیق شده است. به انواع فعالیت ها و اعمال و کارهایی که قابل دیدن و اندازه گیری باشد رفتار گویند. مثل صحبت کردن، راه رفتن و ... فرایندهای ذهنی را بطور مستقیم نمی توان مشاهده و درک کرد ولی نمود آن در رفتار انسان مثل ترس، هیجان و تفکر متجلی می گردد.
علم روان شناسی و تحصیل در این رشته به آدمی خیلی کمک می کند و به فرد یاد می دهد که با اتفاقاتی که در روند زندگی اش می افتد، چطور برخورد کند و با مشکلات فردی چگونه مقابله کند.
تاریخچه روان شناسی:
روان شناسی فلسفی از یونان قدیم شروع شده است لکن ریشه های آن حتی پیش از آن در هند، ایران و چین قدیم نشانه هایی یافت می شود.
شاگرد سقراط افلاطون نظرات استادش را استدلال کرد و بحث مُثُل را مطرح نمود.
چندین کتاب از جمله «درباره روان» از ارسطو که به معلم اول شهرت دارد، در دسترس است. او معتقد بود که برای شناخت کل حقیقت و طبیعت اول باید روان - که اصل موجودات زنده است- را شناخت.
در قرون وسطی و یا ربع قرن هفتم:
معلم ثانی که لقب ابونصر فارابی بوده است تقسیم بندی عقل به سطوح 6گانه را مطرح کرده است.
ابوعلی سینا کامل ترین نظام روان شناسی را طراحی و ارائه داد.
امام محمد غزالی از مفاهیمی همچون نفس، روح، قلب و عقل ضمن بیان تفاوت های آنها تعریفی بهتر از بقیه فلاسفه ارائه داد.
دوران معاصر:
اولین بار اصطلاح روان شناسی را رادولف گوسلینوس در نیمه قرن نوزدهم میلادی در سال 1950 به کار برد.
پدر روان شناسی که لقب ویلهلم وونت می باشد در سال 1879 مطالعات روان شناسی خود را در آزمایشگاهی در دانشگاه لایپزیک آلمان انجام دادند.
ویلیام جیمز در سال 1890 در کتاب خود به نام اصول روان شناسی سئوالات مربوط به بنیادهای روان شناسی جواب دادند.
از اولین کسانی که در مورد حافظه تحقیق و مطالعاتی انجام داد هریس ابینگهاوس بودند.
ایوان پائولوف روسی بصورت خلاقانه ای فرایند شرطی شدن کلاسیک را با آزمایشاتی بر روی حیوانات اثبات کرد.
زیگموند فروید، جان بی واتسون، بی اف اسکینر نیز تجارب مبهم و دوردست کودکی را در رفتارهای دوره بزرگسالی بسیار مهم و اثرگذار می دانستند.
مدل غالب روان شناسی در قرن بیستم میلادی رفتارگرایی بود. تا زمانی که نوآم چامسکی بر کتاب رفتار کلامی اسکینر نقدی نوشتند و بدین وسیله دوران رفتارگرایی را در دنیای روان شناسی به پایان رساند.
روش تحقیق در روان شناسی:
الف- آزمایشات کنترل شده ای که در لابراتوار انجام می گیرد
ب- مطالعات همبستگی که همان مطالعه آمارها می باشد تا مشخص گردد که آیا متغیری با متغیر دیگر همیشه اتفاق می افتد یا خیر؟ برای نمونه اینکه کشیده سیگار با احتمال ابتلا به سرطان ریه ارتباط دارد یا نه؟
ج- مطالعات طولی که رفتار یک گروه در یک دوره زمانی مشخصی مورد مشاهده و ثبت و ضبط قرار می گیرد.
د- روش جدیدی که بیشتر در روان شناسی شناختی کاربرد دارد، مدل سازی کامپیوتری است که برای شبیه سازی رفتاری خاص با استفاده از رایانه انجام می پذیرد. با این روش روان شناسان می توانند فرضیات خود را در مورد عملکرد ذهنی انسان تجسم و تصور کنند که به صورت مستقیم در انسان غیرقابل مشاهده می باشد.
تعداد و معرفی رشته های روان شناسی:
روان شناسی در حدود 54 رشته و شاخه مختلف دارد از قبیل: روان شناسی عمومی، روان شناسی اجتماعی، روان شناسی فیزیولوژیک، روان شناسی خانواده، روان شناسی بالینی، روان شناسی صنعتی و سازمانی، روان شناسی بالینی کودک و نوجوان، روان شناسی و آموزش کودکان استثنائی، روان شناسی تربیتی، روان سنجی، علوم شناختی، مشاوره و راهنمایی، مشاوره مدرسه ای، مشاوره شغلی، مشاوره خانواده، توانبخشی، مددکاری و ...
مهم ترین دروس و واحدهای رشته روان شناسی:
1- مهم ترین درس تخصصی که مشترک علوم تربیتی، روان شناسی بالینی و روان شناسی کودکان استثنائی است، روان شناسی رشد می باشد.
2- آمار و روش تحقیق که درس مشترک بین تمام رشته های روان شناسی عمومی، روان شناسی بالینی و روان شناسی کودکان استثنائی است.
3- روان شناسی مرضی
4- روان شناسی کودکان استثنائی
5- فیزیولوژی اعصاب و غدد
6- انگیزش و هیجان
7- علم النفس از دیدگاه دانشمندان اسلامی
8- روان شناسی شخصیت
9- روان شناسی بالینی
10- روان شناسی عمومی
11- زبان تخصصی
مدت زمان تحصیل در دوره کارشناسی روان شناسی:
برای کسب مدرک کارشناسی و یا به عبارتی لیسانس روان شناسی در هر رشته و گرایشی 8 ترم نیاز دارد و در 4 سال تحصیلی قابل ارائه و پاس کردن است.
مشاغل در انتظار رشته روان شناسی:
مجوز تأسیس و راه اندازی مهدکودک- مربی گری در مهدکودک- مشاور مدرسه
در صورت پشت سر گذاشتن دوره های تخصصی در بیمارستان های روانی می توان به عنوان مشاور ترک اعتیاد، مشاور سالمندان، مشاور ازدواج و ... مشغول به کار شد.
با ادامه تحصیل و کسب مدرک کارشناسی ارشد و دکترا می توان مجوز تأسیس مطب مشاوره و روان شناسی گرفت و به ارائه انواع متعدد خدمات مشاوره و روان شناسی پرداخت. همچنین با اشتغال به تدریس در دانشگاه و انجام پروژه های پژوهشی و علمی- تحقیقی، اشتغال در بیمارستان های روانی، نوشتن مقالات و چاپ در نشریات داخلی و خارجی، ترجمه مقالات تخصصی، تألیف و ترجمه کتاب، ایراد سخنرانی به مناسبت های تخصصی در همایش ها و جلسات مرتبط، قرارداد همکاری با دادگستری، سازمان بهزیستی و کمیته امداد امام خمینی(ره) و ... می توان حوزه کاری خود را گسترش داد.
فرق بین روان پزشک با روان شناس:
کار روان شناس که در نهایت مدرک دکترای روان شناسی می گیرد روان درمانی مراجعان است و با صحبت و مذاکره و مشاوره مسائل و مشکلات آنها را بررسی و حل می کند. اما روان پزشک پس از گذراندن دروس عمومی پزشکی دوره تخصصی روان پزشکی را انتخاب و سپری می کند و در کار خود با مراجع دارودرمانی را در پیش می گیرد. البته در موارد حاد روان پزشک و روان شناس ضمن همکاری و همفکری متقابل، با هماهنگی لازم مشکلات پیش روی مراجع را حل و فصل می کنند.